Δικαστήριο ΕΕ: τα μεγάφωνα από μόνα τους δεν είναι παρουσίαση στο κοινό
Newsletter της RadioPro LLC
Για πολλά χρόνια, στην Ελλάδα, η ύπαρξη μεγαφώνων σε ένα εστιατόριο, μια καφετέρια, ένα ξενοδοχείο ή ένα κατάστημα αντιμετωπιζόταν σαν τεκμήριο ότι εκεί παρουσιάζονται στο κοινό έργα πνευματικής ιδιοκτησίας. Πάνω σε αυτό το τεκμήριο στηρίζονταν οι αξιώσεις αμοιβών των εγχώριων εισπρακτικών οργανισμών. Μια πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει αυτή την πρακτική υπό αμφισβήτηση, και το σκεπτικό της θα μπορούσε δυνητικά να αφορά κάθε πηγή ήχου σε δημόσιο χώρο, από ένα ηχοσύστημα μέχρι έναν τηλεοπτικό δέκτη.
Η υπόθεση: αεροπλάνα και τρένα
Η υπόθεση ξεκίνησε από τη Ρουμανία. Δύο ρουμανικοί οργανισμοί διαχείρισης πνευματικής ιδιοκτησίας στράφηκαν κατά των εταιρειών Blue Air και CFR. Ζητούσαν αμοιβές για μουσικά έργα που μεταδίδονταν χωρίς άδεια μέσα σε αεροσκάφη και επιβατικές αμαξοστοιχίες, και επιπλέον την επιβολή ποινικών κυρώσεων.
Το Δικαστήριο εξέτασε τις υποθέσεις C-775/21 (Blue Air Aviation) και C-826/21 (UPFR). Το ερώτημα ήταν αν η μετάδοση μουσικής μέσα σε εμπορικό αεροσκάφος ή τρένο μέσω μεγαφώνων αποτελεί παρουσίαση στο κοινό, δεδομένου ότι προϋποθέτει την πρόθεση του μεταφορέα να δώσει στους επιβάτες πρόσβαση σε προστατευόμενο έργο.
Τι αποφάσισε το Δικαστήριο
Η απάντηση έχει δύο σκέλη, και η διάκριση ανάμεσά τους είναι το ουσιαστικό σημείο της απόφασης:
- Η μετάδοση μουσικού έργου ως μουσική υπόκρουση μέσα σε μέσο μεταφοράς επιβατών συνιστά παρουσίαση στο κοινό κατά το δίκαιο της Ένωσης.
- Η απλή εγκατάσταση μεγαφωνικού εξοπλισμού, και πιθανώς λογισμικού, σε ένα μεταφορικό μέσο δεν αποτελεί από μόνη της τέτοια παρουσίαση.
- Τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν στους δημιουργούς το δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε παρουσίαση των έργων τους στο κοινό, και να παρεμβαίνουν προληπτικά όταν κάποιος σκοπεύει να τα παρουσιάσει.
- Εθνική ρύθμιση που επιβάλλει αμοιβές για την εγκατάσταση μεγαφωνικών συστημάτων, χωρίς πραγματική παρουσίαση στο κοινό, αντίκειται στο δίκαιο της Ένωσης.
Στο παράδειγμα του αεροσκάφους, η παρουσίαση συντελείται όταν ο μεταφορέας παρεμβαίνει μέσω του μεγαφωνικού συστήματος και κάνει το έργο προσβάσιμο σε όλους τους επιβάτες. Η παροχή του υλικού μέσου, όμως, όπως είναι τα μεγάφωνα, δεν είναι αυτοτελής παρουσίαση. Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο ξεχωρίζει καθαρά τον τεχνικό εξοπλισμό από την ενεργή παρουσίαση έργων, και ταυτόχρονα επιβεβαιώνει τα δικαιώματα των δημιουργών.
Γιατί αφορά ξενοδοχεία, εστίαση και καταστήματα
Στις υποθέσεις που φέρνουν οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης κατά ξενοδοχείων, δύο στοιχεία λειτουργούσαν πάντα σε βάρος της επιχείρησης, με βάση παλαιότερη απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Πρώτον, ότι τα δωμάτια των ξενοδοχείων θεωρούνται κοινόχρηστοι χώροι, επειδή όσοι μένουν σε αυτά αλλάζουν συνεχώς. Δεύτερον, ότι η επιχείρηση συμβάλλει στη δημιουργία νέου κοινού, το οποίο χωρίς την υποδομή της δεν θα είχε πρόσβαση στα κανάλια.
Παρόμοια εικόνα υπάρχει στις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος και στα εμπορικά καταστήματα, όπου κατά παράδοση υπάρχει μια τηλεόραση, ανεξάρτητα από το αν χρησιμοποιείται.
Τα όρια της απόφασης
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Η απόφαση δεν μιλά ρητά για τηλεοράσεις ή ηχοσυστήματα σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος. Η σύνδεση είναι έμμεση, μέσα από την επίδραση που μπορεί να έχει το σκεπτικό σε ανάλογες περιπτώσεις.
Αν μια επιχείρηση χρησιμοποιεί την τηλεόραση για μουσική υπόκρουση ή άλλο περιεχόμενο, το αποτέλεσμα μπορεί να εξαρτηθεί από τον τρόπο της μετάδοσης. Όταν ο σκοπός είναι απλώς μια ευχάριστη ατμόσφαιρα για τους επισκέπτες, χωρίς πρόθεση να παρουσιαστούν συγκεκριμένα μουσικά έργα στο κοινό, η απόφαση μπορεί να υποδηλώνει ότι η επιχείρηση δεν θα έπρεπε να θεωρείται υπεύθυνη για παραβίαση ή για καταβολή αμοιβών. Όταν όμως συγκεκριμένα έργα παρουσιάζονται ενεργά στο κοινό, ιδίως για ψυχαγωγία ή προώθηση, η επιχείρηση πιθανότατα θα υπόκειται σε αμοιβές.
Κάθε περίπτωση κρίνεται με βάση τα δικά της στοιχεία και τον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα τεχνικά μέσα στον συγκεκριμένο χώρο. Αν σας απασχολεί η δική σας επιχείρηση, συζητήστε την με τον δικηγόρο σας.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα της απόφασης προς τα κράτη μέλη είναι σαφές: οι εθνικές ρυθμίσεις πρέπει να συμβαδίζουν με τις αρχές του δικαίου της Ένωσης, σεβόμενες ταυτόχρονα το δικαίωμα των δημιουργών να παρεμβαίνουν προληπτικά. Η μετάδοση μουσικής ως υπόκρουση είναι παρουσίαση στο κοινό. Η απλή παροχή των μέσων για αυτήν δεν είναι.
Αυτό που πάντως φαίνεται λογικό είναι ότι μια κλειστή τηλεόραση, ή ένας δέκτης που παίζει μουσικά έργα τα οποία δεν εκπροσωπούνται από τους εισπρακτικούς οργανισμούς, δεν μπορεί να ισοδυναμεί με τεκμήριο χρήσης του ρεπερτορίου τους.
Εναλλακτικό περιεχόμενο για την τηλεόραση του χώρου σας
Ο όμιλός μας προσφέρει εναλλακτικό περιεχόμενο ειδικά για τηλεοπτικούς δέκτες σε επαγγελματικούς χώρους. Όλοι οι συνδρομητές του WAV.gr σε Ελλάδα και Κύπρο έχουν αδιάκοπη πρόσβαση σε 7 κανάλια WebTV, που παίζουν μέσω διαδικτύου σε Smart TV ή σε τηλεόραση συνδεδεμένη με υπολογιστή. Τα κανάλια αυτά μεταδίδουν αποκλειστικά μουσική και βίντεο χωρίς δικαιώματα και δεν δημιουργούν υποχρέωση καταβολής αμοιβών σε εισπρακτικές οντότητες.
Αυτό ισχύει υπό τους όρους της Εγγύησης Αποκλειστικής Χρήσης: ο κατάλογος του WAV.gr πρέπει να είναι η μόνη μουσική που ακούγεται στον χώρο, χωρίς ραδιόφωνο, χωρίς ήχο από τηλεοπτικό πρόγραμμα, χωρίς Spotify ή YouTube και χωρίς ζωντανούς μουσικούς. Η εγγύηση στηρίζεται στα έγγραφα που εκδίδει το WAV.gr.
Δοκιμάστε το πριν αποφασίσετε
Μπορείτε να δοκιμάσετε την πλατφόρμα δωρεάν για τρεις ημέρες, χωρίς καμία δέσμευση, και να δείτε πώς θα αξιοποιήσετε τη WebTV και τη μουσική χωρίς δικαιώματα στην επιχείρησή σας. Η αίτηση γίνεται από τη φόρμα δωρεάν δοκιμής.
Αν προτιμάτε να σας καθοδηγήσει κάποιος, ένας εξειδικευμένος συνεργάτης μας μπορεί να σας ενημερώσει την ώρα που σας εξυπηρετεί και να σας δώσει οικονομική προσφορά. Συμπληρώστε τη φόρμα ενημέρωσης.
Το newsletter εκδίδεται από τη RadioPro LLC. Την τεχνική υποστήριξη και την εξυπηρέτηση πελατών στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει, βάσει συμφωνίας με τη RadioPro LLC, η ΚΟΙΝΣΕΠ Ελλήνων Λύσις (Hellenic Solution).